Primjena digitalne forenzike kod rekonstrukcije saobraćajnih nezgoda

Razvoj novih tehnologija u automobilskoj industriji, između ostalog, omogućava i da podaci koji se zapisuju na elektronskim uređajima, očitavanjem dalje mogu biti korišćeni za analize i rekonstrukcije saobraćajnih nezgoda...

Tehnički razvoj, u jednu ruku otežava analiziranje saobraćajnih nezgoda, u drugu ruku pruža rješenja. Da bi se omogućio bresprekoran rad vozila, mnogo elektronskih djelova vozila komunicira među sobom. Ove informacije mogu se upotrijebiti kod analiziranja sobraćajnih nezgoda.

Analiza saobraćajnih nezgoda predstavlja analizu okolnosti pod kojima se dogodila saobraćajna nezgoda i analizu pod kojim uslovima bi se saobraćajna nezgoda mogla dogoditi. Prostorno-vremenska analiza, kao sastavni dio Nalaza i mišljenja vještaka, doprinosi definisanju uzroka i okolnosti nastanka saobraćajne nezgode. Prilikom izrade prostorno-vremenske analize potrebno je utvrditi kada su se učesnici sobraćajne nezgode mogli uočiti, kada je nastala opasna situacija, kada je vozač reagovao na opasnu situaciju i kada je došlo do promjene načina kretanja učesnika saobraćajne nezgode.

Analiza saobraćajne nezgode koja se sprovodi u postupku vještačenja daje odgovore na ova pitanja, posebno ako se u postupku vještačenja detaljno rekonstruišu tok i dinamika odvijanja nezgode  i utvrđuju svi uzroci i posljedice saobraćajne nezgode.

Situacija se značajno komplikuje kada ima više učesnika u saobraćajnoj nezgodi i kada nije moguće utvrditi tragove na putu i mjesto kontakta vozila. Ovo iz razloga što se tragovi preklapaju, ima više kontakata i nije moguće precizno utvrditi odgovornost za nastalu saobraćajnu nezgodu.

Analiza ovakvih nezgoda je gotovo nemoguća bez upotrebe digitalne foreznike. Upotreba digitalne forenzike kod motornih vozila pokazala se, u proteklim godinama u fazi testiranja raznih uređaja za očitavanje podataka iz motornih vozila, kao veliki doprinos ka boljem i efikasnijemm analiziranju saobraćajnih nezgoda. Pogotovo, upotrebom digitalne forenzike napravio se velik korak naprijed u evidentiranju fingiranih saobraćajnih nezgoda. Ti novi uređaji omogućavaju očitavanje  podataka sačuvanih u elektronskim uređejima motornih vozila.

Podaci koje dobijamo pomoću uređaja za očitavanje su podaci dobijeni iz elektronskih djelova motora kao što su:

• brzina vozila,

• temperatura motora u trenutku sudara,

• obrtaji motora u trenutku sudara,

• pritisak ulaznog vazduha,

• voltaže akumulatora,

• poziciju mjenjača,

• broj šasije vozila,

• broj pređenih kilometara vozila, kao i 

 • vrijeme nastanka saobraćajne nezgode.

Podaci dobijeni iz elekrtronskih djelova vazdušnih jastuka:

• Delta V- promjena brzine vozila u sudaru, 

• upotreba sigurnosnog pojasa,

• vrijeme početka kočenja, kao i

• ugao okretanja upravljača.

Podaci se mogu dobiti još iz ABS modula i armaturne table.

Kod realnih saobraćajnih nezgoda  najbolji rezultati dobijeni su upotrebom Bosch CDR-a (Crash data retrieval), ali samo kod vozila, koja su imala ugrađen EDR. 

Upotreba alata za digitalnu forenziku vozila, predstavlja budućnost za kvalitetnije rekonstruisanje saobraćajnih nesreća. 

Koliki je značaj primejne ovih alata u budućnosti govori i podatak da je u okviru generalnog plana UN o bezbjednosti na putevima 2011-2020, poseban naglasak  stavljen na promovisanju savremenih tehnologija u cilju povećanja bezbjednosti na putevima (cilj br.5)

Generalni direktorat  za mobilnost i transport naručio je studiju o korišćenju uređaja za snimanje događaj u automobilu EDR (Event data recorder). U kontekstu ove studije EDR se shvata kao uređaj koji registruje i čuva podatke nekoliko sekundi prije, za vrijeme i poslije sudara.

Cilj ovog istraživanja je da pomogne Evropskoj komisiji za bezbjednost i da odgovore da li primjena ovih uređaja u svim ili pojedinim kategorijama vozila može da dovede do poboljšanja bezbjednosti na putevima i na taj način njegovu primjenu definisati kroz zakonsku regulativu.

Standardne metode rekonstruisanja saobraćajnih nezgoda imaju svoje granice. Poznato je, da elektronski uređaji u vozilima sadrže veoma važne podatke vezane za saobraćajnu nezgodu i identitet samog vozila. Od velike je važnosti, da se dobijeni podaci interpretiraju na pravi način i sa velikim oprezom, da ne bi dolazilo do grešaka i lažnih interpretacija.

Tekst: mr Igor Radojević , direktor službe za obradu šteta Lovćen Osiguranja